Een dag vol vakkennis, zintuiglijke beleving en botanische inspiratie in Hemmen
Tekst en foto’s: Kim Voets
Op zaterdag 8 november jl. verzamelden zich zo’n dertig herboristen in het sfeervolle Pakhuis op Landgoed Heerlijkheid in Hemmen voor een bijzondere Gildedag, georganiseerd door Nele Odeur van Scent & Spice. Het thema van de dag was veelbelovend: ‘Oplossen en Oplaaien’, over de oplosbaarheid van plantenstoffen en de zinnenprikkelende wereld van botanische erotiek.
Namens het Herboristengilde heette Winnie Sixma iedereen van harte welkom en in het bijzonder Nele Odeur, die daarna het woord overnam.
Nele is ethnobotanicus en kruidenkundige met een fascinatie voor de verbinding tussen plant en mens. Ze geeft onder andere gastcolleges in ethnobotanie en plantenchemie aan de Universiteit van Wageningen. Nele noemt zichzelf een generalist, ‘iemand die van alles een beetje weet’ en juist daardoor verbanden legt tussen wetenschap, zintuiglijke ervaring en cultuur. In haar werk klinken invloeden door uit de fytochemie, de antroposofie en de traditionele plantenkunde.
Oplossen
De chemie van planten in de praktijk
In het eerste deel van de dag nam Nele ons mee in de wereld van ‘oplosbaarheid’: hoe verschillende plantenstoffen zich gedragen in water, vet of alcohol en wat dat betekent voor onze bereidingen.
Aan de hand van het kleurrijke voorbeeld van ‘Bixa orellana (Uruncun)’ liet ze zien hoe één plant meerdere oplosbare pigmenten kan bevatten: de vetoplosbare rode bixine en de wateroplosbare gele norbixine.
‘Een plant is nooit alleen vet- of wateroplosbaar’, vertelde ze.
Met voorbeelden als gember, kaneel en smeerwortel liet Nele zien waarom sommige stoffen beter oplossen in vet of alcohol dan in water en waarom een gemberthee iets heel anders is dan gember in melk, zoals bij een ‘chai’ of in een tinctuur.
Ze benadrukte dat je nooit zomaar iets doet: elke plant heeft zijn eigen specifieke inhoudstoffen en je kiest de methode op basis van wat je uit de plant wilt halen.
Zo werd duidelijk dat het succes van een bereiding of toepassing volledig afhangt van kennis, zorgvuldigheid en inzicht in de chemie van de plant.
Pauze
Verbinding, lekkers en lunch
Tijdens de lunchpauze vulden geurige, zelfgemaakte baksels, andere lekkernijen en kruidentheeën de lucht in het Pakhuis.
Velen hadden iets meegenomen. Er werd gelachen, kennis gedeeld, gewandeld over het mooie landgoed, ervaringen uitgewisseld en volop genetwerkt. Het was een moment van echte verbinding, midden in deze inspirerende dag.
Oplaaien
De zinnen van de botanische erotiek
Na de pauze verschoof de aandacht naar de ‘erotische botanie’, of, zoals Nele het volgens de moderne visie noemt,
de ‘levenslustverhogende planten’. We begonnen in een kring met een oefening in associatief denken: wat roept botanische erotiek bij je op? De antwoorden varieerden van geur en kleur tot sensualiteit, vitaliteit en zelfs ‘ik laat me verrassen’ en lieten zien hoe rijk en veelzijdig dit onderwerp is.
Daarna volgde een interessante lezing over hoe planten echte meesters in verleiding zijn. Ze staan met hun wortels stevig in de aarde, maar hun bloemen fungeren als strategische lokmiddelen.
Nele sprak over fytoferomonen, de seksuele strategieën van planten en de werking van klassieke en moderne aphrodisiaca.
Waar klassieke aphrodisiaca vooral het libido prikkelen (zoals Yohimbe, Ginseng, Shatavari of Damiana), legde Nele de nadruk op de moderne, holistische benadering: planten die levenslust, vitaliteit en creativiteit stimuleren.
Ze onderscheidde zes zintuiglijke invalshoeken: geur, smaak, tast, gehoor, zicht en bitterheid; elk geïllustreerd met botanische voorbeelden, van jasmijn en cacao tot brandnetel en granaatappel.
Zintuiglijke oefening en de likkepot
Na een korte meditatie volgde een zintuiglijke oefening. Met gesloten ogen onderzochten we een takje, kruid of bloem op de huid, een tastende kennismaking met de plant via gevoel, geur en energie.
Daarna gingen we zelf aan de slag met een ‘likkepot’, een electuarium van honing of agavesiroop met vetstoffen zoals kokosolie en cacaoboter, verrijkt met poeders van stimulerende kruiden. We kozen uit ingrediënten als rozenblaadjes, gember, kardemom, cacao, cayenne, sinaasappel en Shatavari of Muira Paula. Een zoete afsluiting van een dag vol kennis, creativiteit en zintuiglijke beleving.
Een dag vol verbinding
De dag verliep in een warme, open sfeer, met veel ruimte voor ontmoeting, uitwisseling en plezier.
Zoals Nele zelf zei: ‘Met dertig mensen een workshop organiseren zonder chaos is een uitdaging, maar we zijn er meesterlijk in geslaagd’.
*********
Omdat er veel vragen kwamen over Nele’s cursussen, wees ze aan het einde van de dag op haar opleiding ‘Making Sense(s) of Herbs’, waarin ze vanuit een antropologische, ethnobotanische en fytochemische blik naar planten kijkt.
Meer informatie vind je op: https://www.scentandspice.nl/kruidencursus-making-senses-of-herbs/
Ook het vervolg op deze cursus is beschikbaar voor wie zich verder wil verdiepen in plantenextracties en traditionele bereidingen uit culturen wereldwijd:
https://www.scentandspice.nl/shop/vervolg-making-senses-of-herbs-vrijdagen/
https://www.scentandspice.nl/shop/vervolg-making-senses-of-herbs-midweek/
